مطالعه شهر از دوران کهن به خصوص شهرهای ایران بعد از اسلام تا زمانیکه شهرسازی از لحاظ ورود مفاهیم تازه غریبه و گسستن از ارزش های گذشته خود قرار نگرفته است گویای ان است که همواره میدان نیز مانند دیگر اندام های موثر و کارکردی در حیات جاری شهر حضوری موثر دارد به طوریکه میدان از دوره سلجوقیان به بعد شروع به تثبیت خود کرد و در دوره صفویه به مفاهیم عمیق و کارامدی در معماری و شهرسازی رسیده و در دوران قاجاریه به نهایت نقش خود دست یافته است. اما رفته رفته نقش میبازد تا جایی که از سال های میانی دوره ژهلوی هویت خود را از دست دادخ و در دو دهه اخیر نیز در بلاتکلیفی مطلق به سر می برد.
درکی که اکنون از میدان وجود دارد همانی است که در ذهن همگان به طور یکسان از تقاطع چند خیابان که فضایی در میانه ان برای تفکیک حرکت سواره از پدید امده و با ترکیبی از پوشش گیاهی. اب نما و فواره شکل میگیرد و هیچ ارتباط معقولیبا انسان .حرکت انسانیو حضور معنی دار انسان برقرار نمیسازد.میدان برحسب ضرورت مکانی و زمانی نقش و عملکردهای مختلف به خود گرفته است.گاهی به صورت مکانی برای عرضه کالا بوده و گاهی فضایی حکومتیو یا مذهبی داشته و در دوران معاصر بسیاری از عملکردهای کلاسیک ان به بناها منتقل شده استو به علت وضعیت و موقعیت فعلی نمی توان عملکردهای گوناگون هجتماعی دوران گذشته را از ان انتظار داشت.
انچه امروزه در مورد میدان مطرح است چگونگی فرم.نوع استفاده و پیوند ان با بافت شهری است در حالیکه اکثر میدان های نوساز شهری در ایران فاقد طراحی صحیح برای این ویژگی استو تنهااز جنبه معماری قابل بررسی استو بیشتر محوطه ای است که به ان میدان اطلاق میشودو در عمل به اشغال وسایل نقلیه درامده و به طور کلی تغییر شکل یافته است.
برای میدان تعاریف و ویژگیهای مختلفی را می توان مطرح کرددر زیر به نمونه هایی از ان اشاره شده است:
۱)میدان فضایی است عمومی و قابل استفاده برای همگان و این وجه تمایزی است بین یک میدان و فضای باز و اختصاصی یک بنای مسکونی.
۲)میدان فضایی است با سه بعد کاملا مشخص. دارای محدوده ای معین به داخل و خارج .که کف و بدنه ان از معماری تعریف شده ای برخوردار است.
|
+| نوشته شده توسط
هسته علمي شهرسازی دانشگاه آزاد-ملاير در
|